Wat is een hypotheek?

Wat is een hypotheek?

Het woord hypotheek komt van het Griekse woord hupothèkè, wat letterlijk betekent: het er-onder zetten; onderzetting, onderpand). Een hypotheek is in deftige woorden een (goederen-rechtelijk) recht op andermans onroerende goederen om daarop de voldoening van een vor-dering bij voorrang te verhalen. In gewoon Nederlands betekent het dat je geld leent bij een bank of hypotheekverstrekker voor het kopen van een woning of bedrijfspand. Als je normaal aan je betalingsverplichtingen voldoet, is er niets aan de hand, maar mocht er om wat voor reden dan ook een kink in de kabel komen waardoor je niet aan je betalingsverplichtingen kunt voldoen, dan heeft de bank of hypotheekverstrekker het recht om zelfstandig, dus zonder tussenkomst van een rechter, je woning of bedrijfspand te verkopen en de resterende schuld van de opbrengst afhouden. Na zo'n verkoop en voldoening van de koopprijs vervallen alle op het goed rustende rechten van hypotheek. Zoiets heet dan zuivering van het hypotheekrecht.

Van die situatie ga je natuurlijk niet uit als je besluit een hypotheek af te sluiten. De bedoeling is dat het geleende geld en de rente gewoon terug c.q. doorbetaald worden.

In de praktijk wordt de terugbetaling van het geleende bedrag en de rente over dit bedrag op verschillende manieren geregeld.
Zo bestaat er in Nederland bijv. een aflossingssysteem waarbij jaarlijks een vast bedrag moet worden afgelost (de lineaire aflossing). De schuld vermindert hierdoor gelijkmatig. De te betalen rente over de hoofdsom vermindert hierdoor ook ieder jaar. De totale hypotheeklasten nemen dus geleidelijk af en zijn bij het aangaan van de geldlening op zijn hoogst.

In een ander systeem, bij de annuïteitenhypotheek, betaalt men periodiek een gelijkblijvend bedrag. Dit omvat een deel aflossing op de geldlening en een deel rente over het geleende bedrag. In de begintijd bestaat het grootste deel van dat bedrag uit rente en slechts een klein gedeelte uit aflossing. Dit verandert echter naarmate de tijd vordert. Het deel van de aflossing stijgt, het deel van de rente neemt af.

Een derde systeem levert de hypotheek met een gemengde levensverzekering. Ook hier betaalt men periodiek een gelijk bedrag. Dit bedrag omvat rente en premie voor de levensverzekering, geen aflossing. Tijdens de looptijd van de hypotheek wordt er namelijk niet afgelost, tenzij de verzekerde voortijdig overlijdt. In dat geval keert de verzekeringsmaatschappij een bedrag uit, waarmee de hypothecaire schuld in één keer wordt afgelost. Blijft de verzekerde daarentegen in leven, dan keert de verzekeraar aan het einde van de looptijd een bedrag uit, waarmee dan de gehele hypothecaire schuld wordt betaald.

Ook bestaat er nog beleggingshypotheken, waarbij ervan uit wordt gegaan dat in de komende 30 jaar een x-bedrag aan belegd geld voldoende gaat opleveren om na afloop van die 30 jaar de hypotheekschuld te kunnen aflossen.

Bij de hypotheek met een lineaire aflossing en de annuïteitenhypotheek alsook de beleggingshypotheek is het zeker raadzaam zich apart in te dekken tegen vroegtijdig overlijden. Immers, diens overlijden brengt het gevaar met zich mee dat zijn nabestaanden de hypotheeklasten niet kunnen opbrengen. Men sluit daarom meestal een zgn. risicoverzekering. Deze geeft recht op een uitkering in geval van overlijden van de debiteur ter hoogte van het dan nog resterende verschuldigde bedrag.
Welke vorm van aflossing uiteindelijk gekozen wordt is onder meer afhankelijk van fiscale motieven.